Zdravstvo

Od 20. aprila 1728. godine, lekarsku dužnost u Beloj Crkvi obavljao je vojni hirurg sa službom u Novoj Palanci. Od 1748. godine isti lekar vrši dužnost u Beloj Crkvi posle premeštanja sedišta Uprave distrikta. Godine 1758. izgrađen je stan za ovog lekara u Beloj Crkvi.

Dužnost komunitetskog lekara sve do 1798, a komunitetskog hirurga sve do 1812. godine obavljao je bataljonski lekar-hirurg. Prvi komunitetski lekar iz građanstva postavljen je 7. decembra 1798. godine. Komunitetska babice otpočela je sa radom 1. novembra 1792. godine, sa definitivnim postavljenjem 1796. godine. Komuniteteski fizik postavljen je 1. novembra 1810. godine, a komunitetski lekar-hirurg 1812. godine. Godine 1828. počela delovati Građanska bolnica u Beloj Crkvi, prema odredbi Pravilnika, za upravitelja bolnice postavljen je komunitetski fizikus, a dužnost bolničkog lekara otpravljao je komunitetski lekar-hirurg.


Apotekarstvo

Dana 21. decembra 1804. godine otvorena je prva apoteka u Beloj Crkvi. Građevinske radove i njeno uređenje odobila je Komanda Graničke brigade. U Beloj Crkvi postojala je građanska apoteka sa ugovorom. 1834. godine Banatsak generalna komanda naredila je da Magistrat sklopi ugovor sa vlasnicima apoteka u cilju snabdevanja Građanske bolnice lekovima i radi likvidacije za siromašne bolesnike u bolnicama i gradske stražare, sa isplatom na teret bolničkog fonda.

Dana 14. juna 1868. godine banatska generalna komanda izdala je koncesiju za drugu apoteku u Beloj Crkvi.


Bolnice

Dana 25. decembra 1796. godine Magistrat je dostavio prvi predlog za izgradnju bolnice. Generalna komanda je zbog nedovoljno sredstava u bolničkom fondu odložila izgradnju. Međutim, tek 19. novembra 1819. Banatska generalna komanda ustupila je vojni magacin za Građansku bolnicu za iznos od 9.631 forinti. 1820. godine Magistrat je sastavio plan i predračun za adaptaciju dodeljenog magacina. Dana 3. decembra 1828. godine uređene su dve sobe i tada su primljeni prvi bolesnici na lečenje. To je i zvanični datum osnivanja i početka rada Građanske bolnice u Beloj Crkvi. U 1838. godini podignut je sprat na staroj bolničkoj zgradi. Na tom spratu uređena je jedna soba za bolesnike. Prema naređenju Graničarske lekarske direkcije, 1843. i 1844. godine preuređene su sobe za bolesnike, tako da je bilo 14 kreveta. Bolnica je definitivno preuređena 1850. godine, tako da je imala 4 bolesničke sobe sa kapacitetom 300-400 bolesnika godišnje.


Dana 18. marta 1919. godine, Adrijan Karl Šmit skopio je zadužbinski ugovor sa opštinskom upravom o izgradnji bolničkog paviljona. Kamen temeljac postavljen je 18. aprila 1910. gdine, kada je započeta gradnja. Dana 9. jula 1911. godine, u prisustvu građana iz političkog i kulturnog života, svečano je otvoren bolnički paviljon "Šmit" u Beloj Crkvi. Zadužbinski bolnički paviljon Šmita imao je 32 kreveta. Adrijan Karl Šmit je preminuo 3. maja 1913. godine u Beloj Crkvi. (BC fleš, broj 60, strana 9, autor Živan Ištvanić)

Polurazrušena bolnica je posle 1945. godine obnovljena. Godinu dana kasnije bolnica je pretvorana u specijalnu bolnicu za plućne bolesti, a od 1955. godine usmerena na lečenje tuberkuloznog meningitisa.


Literatura:

- Tomić dr Pavle, Opština Bela Crkva, Matica srpska, Novi Sad - Bela Crkva, 1988. godina

- Đorđević Ljubiša, Bela Crkva moj garnizon, Automobilsko nastavni centar Bela Crkva, Bela Crkva, 2003. godina

- Šteger Rudolf, Bela Crkva u XVII i XIX veku, komorski vojno-graničarski period, Matica Srpska, Novi Sad, SIZ za kulturu opštine Bela Crkva, Novi Sad - Bela Crkva, 1982. godina