Religija


Oče naš, koji si na nebesima, da se sveti ime Tvoje, da dođe carstvo Tvoje, da bude volja Tvojai na zemlji kao i na nebu.

Hleb naš nasušni daj nam danas i oprosti nam dugove naše kao što i mi opraštamo dužnicima svojim;

I ne uvedi nas u iskušenje, no izbavi nas od zlog.

SRPSKA PRAVOSLAVNA CRKVA - Bela Crkva

U Beloj Crkvi, Srbi su, 1751. godine podigli crkvu od drveta koja je bila posvećena sv. Petru i Pavlu. Ona je podignuta u neposrednoj blizini današnje crkve. Godine 1774. Komanda Ilirsko-banatskog graničkog puka dostavilo je plan i predlog da se nova crkva sazida od tvrdog materijala, jer je stara postala tesna s obzirom na stalno povećanje srpskog stanovništva. Radovi su otpočeli krajem 1774. godine, a završeni 19. decembra 1780. godine, takođe je pocvećena sv. Petru i Pavlu. Od 1780. do 1794. godine obavljani su unutrašnji radovi i postavljen novi ikonostas, crkveni ukrasi, stolovi i pevnica. 1800. godine odobrena je nabavka tri zvona. Do kraja 1805. godine crkva je definitivno izgrađena, završeni su radovi na tornju koji je pokriven bakarnim pločama, a krov je pokriven crepom. Do 1807. godine dopunjeni su slikarski radovi. Od 1808. godine do 1838. godine obavljeni su unutrašnji radovi i opravka crkve, tada su izgrađene nove freske, pored toga što su popravljene stare i obnovljeni zlatarski radovi. Od 1841. do 1849. godine obavljani su unutrašnji radovi u crkvi. Zbog baroknog stila izgradnje i čuvenih fresaka, ikona i slika, ova crkva je kao istorijski spomenik stavljena 1962. godine pod zaštitom države.

Srpska pravoslavna crkva

RIMOKATOLIČKA CRKVA - Bela Crkva

Rimokatolička crkva

Prvi doseljinici Nemci 1718. godine podigli na pronađenim ruševimama crkvicu. Godine 1740. crkva je obnovljena, pošto je u austro-turskom ratu bila porušena i posvećena sv. Ani. Godine 1778/1779. crkvica je proširena i generalno opravljena. Odluka za gradnju nove crkve doneta je 1793. godine. Tada je određeno da se ona izgradi na mestu jednospratne zgrade KomandeGraničnog puka koja je izgorela u poslednjem austro-turskom ratu. Godine 1802. otpočeo dovoz materijala, a 1803. godine otpočela gradnja crkve i poručeno je zvono. u 1805. godini postavljeno je zvono i toranj koji je pokriven bakarnim pločama. U 1806. godini svi radovi su završeni i iste godine je crkva posvećena sv. Ani. Godine 1862. namešten je gornji toranj i sat, a 1868. godine gvozdena vrata. Crkva je velika i prostrana , sa tri oltara i ikona, slika i fresaka koje su radili strani slikari.

RUSKA PRAVOSLAVNA CRKVA - Bela Crkva

Zahvaljujući donaciji kneza Dimitrija Šahovskog, 1930. godine organizovano je prikupljanje dobrovoljnih priloga za izgradnju ruske pravoslavne crkve. Zahvaljujući dobrovoljnim prilozima ruskih građana zidanje crkve je završeno 1931. godine. Projektan je bio arhitekta A. V. Ševcov. U jesen 9. oktobra 1932. godine hram sv. Jovana Bogoslova osveštao je episkop Teofan Kurski uz prisustvo ruskih i srpskih sveštenika.

Ruska pravoslavna crkva

EVANGELISTIČKA CRKVA - Bela Crkva

Evangelističa crkva

Mesna evangelistička crkvena opština rukovodila je izgradnju crkve 1878. godine u onovremenoj Maderšpahovoj ulici. Crkva koja je 1926. godine generalno obnovljena, ne raspolaže umetničkim delima. Kako je broj evangelista nakon drugog svetskog rata smanjio, bogosluženja se u evangelističkoj crkvi ne održava godinama.

RUMUNSKA PRAVOSLAVNA CRKVA - Bela Crkva

Krajem 1868. godine, na osnovu predloga Rumunske crkvene opštine , Magistrat je odobrio građeviski plac za gradnju crkve. Sledeće godine Rumunska crkvena opština otkupila je gostionu „ Turska glava ” koju je preuredila za privremenu bogomolju. Gradnja rumunske crkva otpočela je 1871. godine, završena je 9. jula 1872. godine, kada je i posvećena.

Rimokatolička crkva

JASENOVAČKA CRKVA - hram posvećen Svetom Veliko-mučeniku Dimitriju **

Prvo predanje govori da je prva crkva sagrađena je 1653. godine od balvana, koja traje 73 godine, sve do 1726. godine kada je sagrađena nova crkva od tvrdog materijala. Druga crkva trajala je 186 godina, sve do 1912. godine kada je sazidana nova. Po drugom predanju prvi hram nalazi se na mestu podignutog spomenika sa krstom. Godina gradnje hrama se ne pominje, ali se za drugi hram kaži da je sazidan 1660. godine. Prvo i drugo predanje pominju tri hrama i krst u parku kao obeležje bogomoljke. Opisi jasenovačke crkve nazali se u Protokolu, datiranom u Banatskoj Palanci 1735. godine. U njemu se navodi „ da je crkva posvećena Sv. Vel. Dimitriju i da je osvećena 1722. godine od vladike Mojsija Stanojevića. U sažetom i detaljnom opisu pominje se da je crkva sagrađena od hrastovih dasaka. Bila je pokrivena šindrom i nije imala svod-tavanicu. Dužina crkva inosila je 4, širine 2, a visina 2,5 hvata (1 hvat=1,90 m). Crkva je imala dvoje vrata, na zapadu i jugu. Od dva prozora jedan se nalazio na oltaru, a drugi na crkvi prošunjen u dasaci. Oltar i priprata bili su ograđeni lipovim daskama, priprata samo do pola. Umesto oltarskih dveri na njihovom mestu nalazi se zavesa od finog platna.” ** Odluka o izgradnji nove crkve doneta je 1910. godine, pošto je održavanje stare crkve zahtevalo stalna ulaganja i popravke. Da osveti hram nove crkve pripalo je Božidaru Popoviću, na Veliku Gojpojinu 15. avgusta 1913. godine.

Istorija

JEVREJSKA SINAGOGA - Bela Crkva

Jevrejska sinagoga

U toku 1835/1836. godine podignuta je od slagog materijala, od zemlje i drveta. Novembra 1836. godine viši jevrejski sveštenik iz Temišvara postavio je crkvenu upravu za odžanje sinagoge. U toku 1863. godine sačinje je protokol da je sinagoga sklona padu pošto je sagrađena od nesolidnog materijala. U 1864. godine Ratno ministrarsto odobrilo je izgradnju nove sinagoge, tako je ona sagrađena do kraja 1864. godine. Treća, najveća i najlepša izgrađana je 1898. godine. Osvećenje jevrejske aškenaske sinagoge je obavljeno 10. septembra 1898. godine. Aškenazi su Jevreji poreklom sa različitih prostora današnje Nemačke. U proleć 1949. (neki podaci govore o 1950. ili 1951.) godine počelo je rušenje sinagoge.

Edukacija - PONAŠANJE U CRKVI

  "Domu tvome svetlost pripada, Gospode!"

 Odlazak u crkvu je odlazak u dom Gospodnji, i u domu Gospodnjem moramo se ponašati sa radošću i poštovanjem.

 Posle odluke da se pođe u crkvu treba razmisliti o tome kako se obući za hram Božiji. Nije primereno da se u crkvu pođe u trenerci i patikama, mini suknji sa cipelama sa visokim potpeticama, napadnom šminkom. Svojim izgledom čovek mora da pokaže smernost i pobožnost bez ičeg prenaglašenog u odevanju.

 Muškarci u crkvu ulaze gologlavi, a žene mogu prekriti glave.

 Ulazeći u crkvu treba se pobožno prekrstiti.

 Kada se uže u crkvu, a to se čini pre početka službe treba se poklonoti prema ikonostasu i naklonom pozdraviti one koji se inače nalaze u hramu.

 Odmah nakon toga može se prići celivanju ikonostasne ikone. To se može učiniti i posle služe, ali nikako za vreme službe, što se inače dosta često dešava.

 Za vreme služenja treba u crkvi stajati kao da stojimo na nebu sa pobožnošću.

 Za vreme bogosluženja, ne treba razgovarati, šetati se po crkvi, gurati se, niti na bilo koji drugi način ometati ceremoniju.

 Za vreme čitanja evanđelja, za vreme velikog vhoda, posle heruvinske pesme, ako i pri kađenju treba glavu prikloniti. Kada se pri kađenju priklanja glava ne treba se krstiti.

 Treba se krstiti i pokloniti kada je tome vreme.

 Za vreme bogosluženja se ne izlazi iz crkve, niti pale sveće.

Literatura:

- Đorđević Ljubiša, Bela Crkva poslovno - turistički vodič, Bela Crkva, 2004. godina

- Šteger Rudolf, Bela Crkva u XVII i XIX veku, komorski vojno-graničarski period, Matica Srpska, Novi Sad - SIZ za kulturu opštine Bela Crkva, Novi Sad - Bela Crkva, 1982. godina

- ** Đoka M. Gava, Jasenovačka Crkva (1653-1941), Jasenovo, 1994. godina



TM

TM